Sáu giờ chiều Nha Trang, chiếc xe lăn bánh về hướng Sài Gòn. Người cầm lái là một anh doanh nhân vừa cùng tôi lội biển, chơi dù lượn, ăn hải sản trên nhà hàng nổi suốt mấy ngày trước đó. Anh không để tôi bắt xe khách. Anh chở tôi về tận thành phố bằng chiếc xe riêng của mình. Trên suốt chặng đường hơn 400 cây số đó, tôi mới thật sự hiểu con người ngồi bên cạnh. Tên anh là Nguyễn Đức Tốt, mà anh em trong nghề hay gọi vui là Tốt “Phân Bón”.
Có những người bạn mà bạn quý ngay từ cái bắt tay đầu tiên. Cũng có những người bạn phải đi cùng nhau một quãng đường dài, ngồi im lặng bên nhau đủ lâu, mới thấy hết cái tử tế bên trong. Tốt thuộc kiểu thứ hai. Và câu chuyện của anh, tôi nghĩ, đáng để kể lại cho những ai đang loay hoay ở vạch xuất phát của đời mình.
Đứa trẻ 11 tuổi ngoài khơi và giấc mơ đổi đời
Nguyễn Đức Tốt sinh năm 1990 ở một vùng quê ven biển Quảng Nam, nay là thành phố Đà Nẵng. Năm 11 tuổi, cái tuổi mà nhiều đứa trẻ còn ham chơi, Tốt đã theo cha ra biển đánh bắt hải sản. Cha anh thức dậy lúc hai, ba giờ sáng, lênh đênh trên chiếc thuyền nhỏ không mái che, chịu cái nắng gắt gần 40 độ giữa trưa, có ngày ướt như chuột lột giữa những cơn mưa bất chợt, rồi trở về khi trời đã xế chiều.
Chính giữa những buổi trưa cháy da đó, trong đầu đứa trẻ ấy đã cài vào một câu: lớn lên, mình sẽ không làm cái nghề vất vả như cha. Nhưng biển không chỉ lấy đi. Biển cũng cho. Cái nắng, cái mưa, cái đói của những chuyến ra khơi đã tôi luyện cho Tốt một thứ mà sau này không trường lớp nào dạy được: sự lì lợm, sự bền bỉ, và khả năng chịu đựng những ngày dài mà không than.
Học hết cấp ba, anh khăn gói vào Sài Gòn, học Cao đẳng Quản trị Kinh doanh. Ra trường, như bao đứa trẻ tỉnh lẻ khác, anh làm đủ nghề để bám trụ lại thành phố: phục vụ nhà hàng, nghiên cứu thị trường, môi giới bất động sản, bán hàng trong siêu thị. Không việc nào là nhẹ. Nhưng anh cứ đi, cứ thử, cứ ngã rồi đứng dậy.
Đến năm 2015, anh lấy vợ, có con, và bắt đầu làm đại diện thương mại cho một công ty phân bón lớn, phụ trách chăm sóc khách hàng ở các tỉnh miền Tây. Có ngày anh chạy xe máy hơn 200 cây số, băng qua Cần Thơ, Hậu Giang, Vĩnh Long, Kiên Giang, nắng đổ trên lưng áo. Đó là những năm anh học nghề bằng chính đôi chân và bánh xe của mình, hiểu cây, hiểu đất, hiểu bà con nông dân cần gì.
Nhưng bốn năm trôi qua, anh dừng lại nhìn. Hai vợ chồng và đứa con gái nhỏ vẫn ở trong căn nhà trọ chưa tới 15 mét vuông, trong một con hẻm ở quận Tân Bình. Mình phải thay đổi, không thể để vợ con sống mãi như thế này. Đêm nào anh cũng trằn trọc như thế. Cái nghèo không đáng sợ bằng cái cảm giác cố gắng mãi mà mọi thứ vẫn đứng yên.
Sáu tháng tiêu hết tiền tiết kiệm để làm một điều đúng
Chính những đêm không ngủ ấy đẩy Tốt đến một quyết định đổi cả đời: anh nghỉ làm thuê, tự khởi nghiệp phân bón của riêng mình.
Thời gian đầu vô cùng khó. Vốn ít, sản phẩm mới chưa có lợi thế cạnh tranh, anh phải chấp nhận cho các đại lý mới nợ để giữ mối. Sáu tháng đầu, anh gần như tiêu sạch số tiền tiết kiệm gom góp của bao nhiêu năm đi làm. May mắn là vợ anh khi ấy có một công việc ổn định, đủ để gia đình nhỏ sống qua ngày trong lúc anh gồng mình dựng nghiệp.
Rồi mọi thứ dần vững. Giấc mơ ngày còn nhỏ, có một công việc kinh doanh của riêng mình, có nhà ở thành phố, có chiếc xe hơi, anh đều làm được ở tuổi 30. Hôm nay, anh sống cùng gia đình ở TP.HCM, còn nhà máy sản xuất của Yimex đặt tại Khu công nghiệp Thái Hòa, Long An, nơi những mẻ phân bón dạng bột, dạng nước ra đời mỗi ngày, cung cấp cho cây ăn trái, cây công nghiệp, rau màu khắp cả nước.
Công ty của anh đứng trên ba chữ: Chất lượng, Đổi mới, Bền vững. Có nhà máy, có dây chuyền, có địa chỉ rõ ràng, có giấy phép lưu hành, với Tốt, đó là những cái nền bắt buộc phải có trước khi nói bất cứ điều gì về sản phẩm. Bởi anh hiểu, ai bán phân cũng nói phân mình tốt; điều làm nên khác biệt là bạn có dám minh bạch nguồn gốc để bà con nông dân tin hay không.
Nhưng điều khiến tôi nể Tốt không nằm ở nhà máy hay danh sách đối tác. Nó nằm ở câu anh hay nói với người mới:
“Bạn không cần hàng trăm triệu để khởi sự. Chỉ cần dám bắt đầu với chưa tới chục thùng hàng, và bắt đầu bằng điều đúng đắn.” Nguyễn Đức Tốt
Tôi nghe câu đó mà giật mình. Bởi cái rào cản lớn nhất của người muốn khởi nghiệp chưa bao giờ là tiền. Nó là nỗi sợ. Và Tốt, hơn ai hết, hiểu nỗi sợ đó, vì tám năm trước anh cũng đứng đúng chỗ ấy, cũng từng nghĩ muốn làm chủ thì phải có nhà máy tiền tỷ, phải ôm lô hàng vài trăm triệu, và rồi chùn bước.
Người chọn quay lại làm ngọn hải đăng
Có một chi tiết ở Tốt mà tôi quan sát rất kỹ: anh không giữ con đường cho riêng mình. Anh quay lại dẫn đường.
Đối tượng anh chọn đồng hành không phải nông dân, mà là những bạn trẻ từng đi làm sale, có nghề, có va chạm thị trường, có khát khao, nhưng loay hoay mãi vì không có người dẫn đường. Sau ba năm, năm năm làm công ăn lương, cuộc sống vẫn thế. Họ muốn có một thương hiệu phân bón của riêng mình để thoát khỏi cuộc chiến cạnh tranh về giá, nhưng sợ. Sợ phải mở nhà máy, sợ ôm lô hàng lớn, sợ không biết bắt đầu từ đâu và không ai chỉ.
Tốt gỡ đúng những nỗi sợ đó. Anh sản xuất, gia công, để bạn trẻ chỉ cần bắt đầu nhỏ mà vẫn có sản phẩm mang tên mình, có thương hiệu của riêng mình. Anh không chỉ bán phân, anh trao cả một lối đi: cách ra sản phẩm, cách vận hành, cách dựng thương hiệu, cách bước những bước đầu tiên mà không vấp ngã như anh từng vấp.
Anh kể tôi nghe về Phạm Đức Thiện, con của một chủ cửa hàng phân thuốc nông nghiệp. Thiện đứng giữa hai ngã đường: nối nghiệp gia đình bán phân thuốc, hay tự dựng một cái gì đó lớn hơn cho riêng mình. Sau quá trình đi học phát triển bản thân, Thiện khao khát bước ra, nhưng chưa biết đi thế nào. Hai anh em chơi với nhau, tương tác, tư vấn, hỗ trợ. Tốt định hướng cho Thiện thành lập công ty, làm một thương hiệu riêng. Và giờ, hai anh em đang hợp tác thật, Yimex sản xuất, Thiện phân phối các sản phẩm phân bón ấy ra thị trường. Một người đi trước, dắt tay một người đi sau. Đúng tinh thần Cho là Nhận mà tôi vẫn tâm niệm suốt bao năm ở Hòn Sơn.
Tôi hỏi Tốt: giữa muôn vàn thứ để khởi nghiệp, sao lại chọn phân bón? Anh cười, nói đó là cái duyên nghề. Nhưng tôi biết, đằng sau chữ “duyên” ấy là cả một quãng đời đã đi qua: từ đứa trẻ đi biển, đến anh sale chạy 200 cây số mỗi ngày, đến người cha trằn trọc trong căn trọ 15 mét vuông. Anh chọn phân bón vì anh hiểu nó tới tận gốc rễ. Và anh chọn giúp người trẻ vì anh nhìn thấy chính mình của tám năm trước trong ánh mắt họ.
Cái kỷ luật để đi đường dài đó, Tốt rèn trên đường chạy. Ít ai biết, anh từng là một người rất tự ti, luôn nghĩ mình sức khỏe yếu, từ nhỏ không dám chơi bất kỳ môn thể thao nào. Cho đến khi anh gặp Thầy Phạm Thành Long, người cho anh niềm tin rằng giới hạn không nằm ở thể chất, mà nằm ở niềm tin ta dành cho chính mình. Anh chọn chạy bộ, môn thể thao đơn giản nhất nhưng đòi hỏi kỷ luật và kiên trì nhất.
Và nó thay đổi hoàn toàn con người anh. Từ cự ly Marathon Tiền Phong Quảng Trị 42km trong 3 giờ 50 phút, đến Ultra Trail Hà Giang 50km, VMM Sapa 100km, rồi Ultra Trail Cao Bằng 160km, cuộc chiến hai đêm ba ngày giữa rừng núi Tây Bắc. Và tấm ảnh anh dang tay về đích IRONMAN 140.6 tại Đà Nẵng, cự ly khắc nghiệt nhất của môn ba môn phối hợp, là minh chứng cho một điều anh hay nói: anh không chạy vì thành tích, anh chạy để rèn ý chí. Với Tốt, đường chạy và thương trường là một. Kỷ luật luyện tập chính là kỷ luật làm việc. Vượt giới hạn cá nhân cũng chính là cách anh mở rộng giới hạn của doanh nghiệp.
Hai người con của biển, gặp nhau trên bờ
Tôi và Tốt học chung cộng đồng Eagle Camp của Thầy Phạm Thành Long. Vừa rồi, anh em cùng học một khóa huấn luyện năm ngày tại Nha Trang, từ 29/6 đến 3/7. Đó là những ngày căng não, học về tư duy, về marketing, về cách phát triển chính doanh nghiệp của mình.
Học xong, chúng tôi kéo nhau ra biển. Dù lượn. Ca nô. Những trò chơi giữa biển xanh cát trắng nắng vàng của Nha Trang. Rồi một bữa tiệc hải sản trên nhà hàng nổi, nơi những câu chuyện cứ thế tuôn ra, anh em càng nói càng thấy gần. Cái khung cảnh mà nếu bạn từng thấy, bạn sẽ hiểu vì sao dân Eagle Camp gắn bó đến vậy: không phải vì cùng học một lớp, mà vì cùng dám đẩy mình qua giới hạn.
Nhưng cái làm tôi thấy gần Tốt nhất không phải mấy trò chơi biển. Đó là lúc ngồi trên xe anh chở về Sài Gòn, hai anh em nói chuyện gia đình. Anh có ba đứa con. Tôi cũng ba đứa con. Cả hai đều mê vận động, mê leo núi. Và cả hai đều là con của biển.
Tôi lớn lên ở Hòn Sơn. Mười tuổi tôi ra đảo, thấm cái vị mặn của gió, thấy cha ông mình mỗi sáng đẩy ghe ra khơi, chiều kéo lưới về, mắt dõi theo con nước. Tốt lớn lên bên biển Quảng Nam, mười một tuổi đã ngồi trên thuyền cha giữa nắng cháy. Hai đứa trẻ ở hai vùng biển khác nhau, cùng một quyết tâm rời chiếc thuyền vất vả của cha. Để rồi khi trưởng thành, cả hai đều mang biển trong máu theo cách riêng. Tốt sống ở Sài Gòn, nhưng mỗi lần ra biển tập luyện, rèn mình, anh như trở về với gốc gác. Tôi về hẳn với Hòn Sơn để dựng LAMOSE.
“Sóng nào rồi cũng dạy ta cách lái thuyền.”
Người đi biển ở quê tôi hiểu câu đó tới tận xương. Không ai xin được biển lặng. Người ta chỉ có thể học cách lái con thuyền của mình qua từng con sóng. Tốt là vậy. Mỗi cú ngã trên thương trường, mỗi cây số trên đường ultra trail, mỗi lô hàng cho nợ những ngày đầu, đều là một con sóng dạy anh lái vững hơn. Và đến lượt anh, anh dạy lại người sau cách đọc con nước.
Điều tôi mang về từ Nguyễn Đức Tốt
Ngồi trên xe hôm đó, tôi nghĩ về công việc của mình ở Hòn Sơn. Tôi làm đặc sản biển, làm tour, làm tàu, và tôi cũng đang cố dắt tay bà con trên đảo, các bạn trẻ ở quê, để họ không phải bỏ xứ đi làm ăn xa. Nghe Tốt kể chuyện đồng hành với người mới, tôi thấy chúng tôi đang làm cùng một việc, chỉ khác cái nghề: biến trải nghiệm khổ của mình thành con đường bớt khổ cho người đi sau.
Đó là bài học tôi mang về, và nó thay đổi cách tôi nhìn về chính LAMOSE. Người ta hay nghĩ thành công là leo lên cao rồi rút thang. Tốt làm ngược lại, anh leo lên rồi thả thang xuống. Anh minh bạch nhà máy, minh bạch giấy phép, để người mới tin mà bước theo. Anh viết cả một cuốn cẩm nang, đặt mục tiêu đồng hành hàng chục ngàn bạn trẻ, không phải để giữ họ lệ thuộc, mà để họ tự đứng được trên đôi chân mình. Tôi tin đó mới là kiểu thành công đáng để kể lại.
👉 Nếu bạn đang khao khát khởi nghiệp nông nghiệp mà chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy kết nối với anh Nguyễn Đức Tốt: nguyenductot.com, nơi anh chia sẻ cuốn cẩm nang “28 Ngày Khởi Nghiệp Kinh Doanh Phân Bón” cùng hành trình đồng hành 10.000 bạn trẻ.
Còn nếu bạn muốn một lần đứng giữa biển đảo để nghe lòng mình chậm lại, như cách anh em tôi đã gắn kết ở Nha Trang, thì mời bạn về Hòn Sơn với tôi:
- 🐟 Hải Vị Giang Sơn, đặc sản biển đảo Hòn Sơn
- ⛵ Giang Cá Tour, chạm vào biển đảo theo cách thật nhất
Tốt “Phân Bón”, cái tên nghe như một câu đùa, nhưng đằng sau nó là một đứa trẻ từng ngồi trên thuyền cha giữa biển, học cách không bỏ cuộc. Có người đi qua giông bão rồi im lặng cất nó đi. Có người đi qua giông bão rồi quay lại thắp đèn cho kẻ đang lênh đênh. Bạn muốn làm người nào?
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nguyễn Đức Tốt là ai?
Nguyễn Đức Tốt (sinh 1990, quê Quảng Nam, nay là Đà Nẵng) là CEO Công ty Yimex, chuyên sản xuất và gia công phân bón. Anh được biết đến với biệt danh Tốt “Phân Bón” và là người đồng hành cho các bạn trẻ khởi nghiệp trong ngành nông nghiệp.
Nguyễn Đức Tốt kinh doanh gì và ở đâu?
Anh sản xuất, gia công phân bón dạng bột và dạng nước. Anh sống tại TP.HCM, còn nhà máy sản xuất của Yimex đặt tại Khu công nghiệp Thái Hòa, Long An. Anh cũng giúp các bạn trẻ có kinh nghiệm sale xây dựng thương hiệu phân bón riêng để làm đại lý, nhà phân phối.
Làm sao để kết nối với Nguyễn Đức Tốt?
Bạn có thể tìm anh tại website nguyenductot.com và tham khảo cuốn cẩm nang “28 Ngày Khởi Nghiệp Kinh Doanh Phân Bón”.
Nguyễn Đức Tốt và Lý Minh Giang quen nhau thế nào?
Cả hai cùng học trong cộng đồng Eagle Camp của Thầy Phạm Thành Long, và vừa cùng dự một khóa huấn luyện năm ngày tại Nha Trang (29/6 đến 3/7), sau đó cùng nhau trải nghiệm biển Nha Trang.
Những điều đọng lại
- Rào cản lớn nhất của khởi nghiệp là nỗi sợ, không phải tiền. “Chỉ cần dám bắt đầu với chưa tới chục thùng hàng, và bắt đầu bằng điều đúng đắn.”
- Khó khăn tuổi thơ là vốn liếng. Những chuyến ra khơi cùng cha đã tôi luyện cho Tốt sự bền bỉ mà không trường lớp nào dạy.
- Kỷ luật thể thao là kỷ luật kinh doanh. Từ Marathon đến IRONMAN 140.6, mỗi cây số là một lần rèn ý chí.
- Thành công đẹp nhất là leo lên rồi thả thang xuống, quay lại dẫn đường cho người đi sau.
- Sóng nào rồi cũng dạy ta cách lái thuyền. Không ai xin được biển lặng; ta chỉ có thể học cách lái vững hơn.
Lý Minh Giang | Giang Biển Đảo, sinh sống và làm việc tại đảo Hòn Sơn hơn 30 năm, xây dựng hệ sinh thái LAMOSE.
Trang chủ: lyminhgiang.com
Để lại một bình luận