Tôi đoán nhiều anh chị từng đi một buổi team building (gắn kết đội ngũ) kiểu này. Cả công ty kéo nhau vô một cái hội trường khách sạn, gắn bảng tên lên ngực, chia đội xanh đội đỏ, chơi mấy trò kéo co, chuyền bóng, hô khẩu hiệu cho lớn. Tới trưa ăn buffet, chiều nghe diễn giả nói chuyện động lực, tối gala bốc thăm trúng thưởng. Vui thì có vui. Nhưng về tới nhà, qua một tuần là quên sạch. Anh em trong công ty vẫn xa cách như cũ. Mấy người doanh nhân bắt tay nhau hôm đó, trao name card (danh thiếp) cho nhau, rồi cũng không ai nhắn ai.
Tôi gặp cảnh đó nhiều rồi, nên tôi mới muốn viết bài này. Tôi là người đón đoàn ra đảo Hòn Sơn bao năm nay — có đoàn là đội ngũ một công ty, có đoàn là nhóm anh em doanh nhân, có nhóm BNI rủ nhau ra. Và tôi rút ra một điều rất mộc: gắn kết người với người không nằm ở mấy trò chơi cho có. Nó nằm ở chỗ mình cho nhau đủ thời gian thật để sống chung với nhau vài bữa. Bài này tôi kể anh chị nghe cách tôi tổ chức một chuyến như vậy ngoài đảo, sao cho nó gắn kết thật chứ không hình thức. Nếu anh chị chưa đọc bài đầu cụm, ghé qua bài trụ “văn phòng giữa biển” trước cho hiểu vì sao tôi cứ rủ doanh nhân về đảo nha.
Vì sao team building phòng họp, resort sang chảnh thường nhạt
Tôi nói thẳng cái này, dù biết nói ra hơi mất lòng mấy nơi làm dịch vụ. Mấy buổi team building trong hội trường, hay ở resort năm sao, sao mà nó hay nhạt? Theo tôi thấy, là vì nó được dàn dựng quá kỹ. Cái gì cũng có kịch bản, có người dẫn chương trình hô hào, có lịch chạy từng phút. Người ta vô đó để DIỄN cho tròn vai, chứ không phải để SỐNG với nhau.
Mà người với người, muốn thân nhau, thì phải thấy nhau lúc thật. Thấy nhau lúc mệt, lúc đói, lúc cười, lúc lóng ngóng. Ở resort sang chảnh, ai cũng tươm tất, ai cũng giữ kẽ, ai cũng đẹp đẽ chỉn chu. Đẹp thì đẹp, nhưng nó cách nhau một lớp kính. Anh không thấy được con người thật của người ngồi cạnh mình.
Còn cái nữa: ở mấy nơi đó người ta vẫn dính điện thoại. Sóng mạnh, wifi khỏe, nên đầu vẫn ở công ty. Team building mà mỗi người một góc cúi đầu vô màn hình thì gắn kết nỗi gì. Anh chị thấy đúng không? Đơn giản vậy thôi.
Cái bàn ăn — chỗ gắn kết người với người nhanh nhất
Tôi tin một điều, tin chắc luôn: chỗ gắn kết người với người nhanh nhất trên đời này là cái bàn ăn. Đường đến trái tim là đường đến bao tử mà.
Anh chị để ý đi. Hai người lạ, ngồi họp với nhau cả buổi, ra về vẫn lạ. Nhưng hai người đó ngồi chung một mâm cơm, gắp cho nhau miếng cá, rót cho nhau ly nước, kể vài câu chuyện đời — tự nhiên gần lại. Cái bàn ăn nó kéo người ta xuống ngang nhau. Không còn ông chủ với nhân viên, không còn sếp lớn công ty này với giám đốc công ty kia. Chỉ còn mấy con người ngồi ăn chung, no chung, vui chung.
Cho nên khi đón đoàn ra đảo, cái tôi chăm chút nhất không phải trò chơi, mà là BỮA ĂN. Tôi hay đưa anh em ra bè nổi Sea Mê — cái bè rộng hơn trăm mét vuông, ba tầng, neo giữa vùng nước sâu. Ngồi giữa biển, hải sản tươi vừa kéo lên khỏi lồng, nướng tại chỗ, ăn nóng. Con cá, con mực còn nhảy. Mọi người ngồi xếp bằng, gió biển thổi, vừa ăn vừa nói chuyện, vừa cười. Tôi nói thật, hai tiếng ngồi ăn trên bè như vậy nó kéo người ta lại gần hơn cả ngày họp.
Một đoàn doanh nghiệp tôi từng đón — anh em trong công ty bình thường ở văn phòng ai làm việc nấy, ít khi nói chuyện ngoài công việc. Vậy mà ngồi chung mâm trên bè một buổi, sếp với nhân viên kể chuyện con cái, chuyện quê quán, cười nghiêng ngả. Về tới đất liền, không khí công ty khác hẳn. Cái đó tôi không dựng được bằng trò chơi nào hết. Chỉ có cái bàn ăn làm được.
Mấy hoạt động gắn kết thật trên đảo: leo núi cùng, ăn bè cùng, không vest không card
Ngoài cái bàn ăn, đảo còn nhiều thứ để người ta sống thật với nhau. Tôi kể anh chị vài cái tôi hay làm cho đoàn nha.
Leo Ma Thiên Lãnh cùng nhau. Ngọn núi này đỉnh cao chừng 450 thước, đường lên có đoạn dốc, có đoạn phải bám đá. Mệt thiệt. Nhưng chính cái mệt đó mới hay. Khi cả đoàn cùng leo, người khỏe đỡ người yếu, người đi trước chờ người đi sau, có người trượt chân thì có người chìa tay. Lên tới Sân Tiên trên đỉnh, đứng ngắm trời nước mở ra gần như trọn vòng, ai cũng thở hồng hộc mà mặt thì rạng rỡ. Cái khoảnh khắc cùng nhau vượt qua một chặng mệt — nó gắn người ta lại theo cách mà không trò chơi dàn dựng nào bằng. Tôi tả kỹ mấy điểm này trong cẩm nang Hòn Sơn, anh chị tò mò thì đọc thêm.
Ăn bè, làm ngư dân một buổi. Ra bè cho cá ăn, tự tay bắt cá trong lồng, ai gan thì lặn ngắm san hô, rồi BBQ (nướng) hải sản vừa bắt. Mấy ông giám đốc thường ngày com lê chỉnh tề, ra đây xắn tay áo, ướt nhẹp, cười như con nít. Đó mới là lúc người ta thấy nhau thật.
Không vest, không name card. Đây là cái tôi quý nhất. Ra đảo rồi thì bỏ hết cái lớp vỏ xã giao đi. Không cần áo vest, không cần trao danh thiếp, không cần giới thiệu “tôi là chủ tịch công ty ABC”. Cứ mặc cái áo thun, đôi dép lê, gọi nhau bằng tên. Khi cái lớp chức danh rớt xuống, người ta mới nói chuyện với nhau bằng con người thật. Mà niềm tin chỉ nảy ra giữa người thật với người thật thôi — chứ không nảy ra giữa hai cái chức danh.
Tổ chức một buổi networking doanh nhân trên đảo: quy mô, nhịp 2 ngày 1 đêm, vai người dẫn
Giờ tôi nói cụ thể hơn, lỡ anh chị tính dẫn một nhóm anh em doanh nhân ra đảo kết nối (networking) với nhau.
Quy mô. Theo kinh nghiệm tôi, nhóm vừa phải thì gắn kết tốt nhất. Chừng mười tới hai mươi mấy người là đẹp. Đông quá thì thành ra hội nghị, mạnh ai nấy nhóm, khó mà ai nói chuyện sâu với ai. Ít người thì lại dễ ngồi chung một mâm, nhớ mặt nhớ tên nhau, về nhà còn nhắn nhau được. Nếu là đội ngũ một công ty đông hơn thì mình chia nhóm nhỏ ra cho từng hoạt động, rồi gom lại lúc ăn.
Nhịp 2 ngày 1 đêm. Tôi để ý cái nhịp này nó vừa. Một ngày thì cập rập quá, người ta chưa kịp quen nhau đã về. Ba ngày đôi khi hơi dài cho mấy anh chị bận. Hai ngày một đêm là vừa đủ để sống chung với nhau một quãng có ý nghĩa. Buổi sáng leo núi đổ mồ hôi cùng nhau. Trưa ăn bè, ngồi lâu một chút, không vội. Chiều tắm biển, nghỉ ngơi. Tối — cái này quan trọng — ngồi lại với nhau bên bữa cơm dài, có thể đốt cái bếp lửa nhỏ, mỗi người kể một câu chuyện làm ăn thật của mình: vấp ở đâu, học được gì. Đêm trên đảo yên, không ồn ào phố xá, người ta dễ mở lòng. Sáng hôm sau ngắm bình minh, ăn sáng, rồi về. Còn nếu anh chị muốn coi một lịch trình chi tiết theo giờ thì tôi có viết riêng bài lịch trình 3 ngày 2 đêm, rút lại còn hai ngày cũng dễ.
Vai người dẫn. Cái này tôi nói thật từ chính mình. Một buổi networking trên đảo cần một người dẫn — không phải để hô hào như MC (người dẫn chương trình), mà để KẾT NỐI. Người dẫn là người biết ai với ai nên ngồi gần nhau, ai đang cần gì mà ai có thể giúp được, rồi khéo léo giới thiệu hai bên. Tôi tham gia BNI (mạng lưới doanh nhân kết nối, làm chủ tịch một chapter), nên tôi thấm cái này: networking hay không nằm ở chỗ tập trung đông người, mà nằm ở chỗ có người chịu đứng ra nối người này với người kia một cách thật lòng. Người dẫn tốt làm cho đoàn ấm lên, chứ không làm cho nó ồn lên.
“Cho đi để nhận lại” — triết lý tôi sống, không phải chiêu
Tôi muốn nói rõ cái này, vì nó là cốt lõi. Tôi sống theo tinh thần cho đi để nhận lại. Bên BNI người ta gọi là Givers Gain — “Cho là Nhận”. Tôi không coi đó là một câu khẩu hiệu treo tường. Tôi coi đó là cách sống.
Khi tôi đón một đoàn ra đảo, tôi không ngồi tính trong đầu “đoàn này về mình được gì”. Tôi nghĩ làm sao cho anh chị có một chuyến đáng nhớ, ăn ngon, ngủ yên, gặp được người hay. Tôi giới thiệu người này với người kia mà không đòi gì lại. Tôi chỉ chỗ ăn ngon kể cả chỗ không phải của tôi. Tại sao? Tại tôi tin: mình cho đi đủ thật, đủ nhiều, thì cái mình nhận lại tự nó tới — có khi từ chính người mình giúp, có khi từ một hướng mình không ngờ tới.
Nhưng — và đây là chỗ tôi phải nói thẳng để khỏi ai hiểu lầm — cho đi để nhận lại KHÔNG phải là một cái chiêu đổi chác. Không phải kiểu “tôi cho anh cái này thì anh phải trả tôi cái kia”. Cho mà còn tính toán thì người ta cảm được liền, và nó hết thật. Cho đi thật là cho mà trong lòng không gợn đòi hỏi. Cái nhận lại, nếu có, là phần thưởng — không phải cái giá.
Nói thật: tôi không hứa ra đảo về là có hợp đồng
Tới đây tôi phải nói cho rõ ràng, không tô hồng. Tôi KHÔNG hứa với anh chị rằng dẫn đoàn ra đảo hai ngày về là có hợp đồng, có đối tác, có deal (thương vụ). Không có chuyện đó, và ai hứa với anh chị như vậy thì anh chị nên dè chừng.
Networking chất lượng cần thời gian và sự thật lòng. Hai ngày trên đảo giúp người ta hiểu nhau, tin nhau hơn — nhưng từ chỗ tin nhau tới chỗ làm ăn với nhau còn là một quãng đường, mà quãng đó tùy duyên, tùy người, không có gì bảo đảm. Tôi chỉ dám nói điều tôi thấy thật: khi mấy người làm ăn ngồi với nhau hai ngày trên đảo — ăn cùng, leo núi cùng, không vest không card — thì cái niềm tin họ xây được hơn cả chục buổi cà phê xã giao ở phố. Ở phố mình bắt tay, trao card, nói dăm câu rồi ai về nhà nấy. Ở đảo, mình thấy nhau lúc mệt lúc cười, niềm tin nó khác hẳn. Còn nó dẫn tới đâu thì là việc của anh chị và cái duyên của mỗi người.
Tôi nói vậy không phải để anh chị bớt mặn mà. Tôi nói vì người thật việc thật phải nói thật. Tôi thà anh chị ra đảo với một kỳ vọng đúng — gắn kết, kết bạn, mở lòng — còn hơn ra với kỳ vọng sai rồi về thất vọng.
Nói thật mặt hạn chế của đảo
Để anh chị dẫn đoàn ra khỏi bỡ ngỡ, tôi kể luôn mấy cái dở của Hòn Sơn nha, không giấu.
Một, sóng điện thoại có vài chỗ yếu, nhất là khúc leo núi với mấy bãi khuất. Cái này với team building lại hóa hay — đầu mọi người được nghỉ, hết bị công việc dí — nhưng nếu đoàn cần gọi gấp về công ty thì phải biết trước. Hai, đảo ít cây ATM lắm, anh chị nhắc cả đoàn mang sẵn tiền mặt từ đất liền cho chủ động. Ba, mùa Bấc (khoảng tháng 10 tới tháng 2–3 âm lịch) biển động, tàu cao tốc đôi khi hoãn chuyến — dẫn đoàn đông mà kẹt lại thì mệt, nên tránh cao điểm mùa này, hoặc chừa lịch dự phòng. Bốn, ở đây chưa có resort 5 sao sang chảnh, không hồ bơi vô cực, không buffet ba chục món. Lưu trú là homestay, khách sạn nhỏ mộc mạc.
Tôi kể mấy cái đó ra không phải để anh chị nản. Mà chính mấy cái “thiếu” đó lại hợp với một chuyến gắn kết thật: không sang chảnh nên mọi người gần nhau, sóng yếu nên đầu được nghỉ, mộc mạc nên người ta sống thật. Anh chị tin một người dám kể cái dở hơn một nơi chỉ khoe cái hay, đúng không? Đơn giản vậy thôi.
Vài câu anh chị hay hỏi tôi
Đoàn bao nhiêu người thì ra đảo hợp lý? Tôi thấy mười tới hai mươi mấy người là gắn kết tốt nhất, vừa đủ ngồi chung mâm, nhớ mặt nhau. Đông hơn thì mình chia nhóm nhỏ cho từng hoạt động rồi gom lại lúc ăn. Quá đông biến thành hội nghị thì khó thân.
Team building trên đảo chơi được những gì? Leo Ma Thiên Lãnh, lên Sân Tiên ngắm bình minh hoàng hôn gần như 360°, ra bè Sea Mê ăn hải sản tươi và làm ngư dân một buổi, tắm biển, tối ngồi bên bếp lửa kể chuyện làm ăn. Gắn kết hơn ngồi hội trường nhiều.
Đi mùa nào, tránh mùa nào cho đoàn? Tránh cao điểm mùa Bấc (tháng 10 tới tháng 2–3 âm lịch) vì biển động, tàu dễ hoãn, dẫn đoàn đông kẹt lại mệt. Mùa biển êm thì cứ ra, trời trong nước xanh.
Ra đảo về thì công ty tôi ai lo? Câu này hay gặp lắm. Tôi viết hẳn một bài về chuyện chuẩn bị hệ thống và uỷ quyền để đi vắng mà công ty vẫn chạy, anh chị đọc trước khi dẫn đoàn đi cho yên lòng.
Networking trên đảo có chắc kiếm được đối tác không? Tôi nói thật: không có gì bảo đảm. Đảo giúp người ta gần và tin nhau hơn, còn làm ăn với nhau hay không thì tùy duyên. Tôi không hứa, tôi chỉ tạo điều kiện cho mối quan hệ chất lượng có chỗ nảy mầm.
Tác giả
Tôi là Lý Minh Giang, anh em hay gọi tôi là Giang Biển Đảo. Tôi sinh sống và làm việc tại đảo Hòn Sơn, Kiên Giang hơn 30 năm. Từng đó năm, tôi gây dựng hệ sinh thái du lịch biển đảo LAMOSE — tàu và bè Sea Mê, đặc sản Hải Vị Giang Sơn, rồi LAMOSE Tour. Tôi là người trực tiếp đón nhiều đoàn ra đảo, từ đội ngũ công ty tới nhóm anh em doanh nhân, nên tôi hiểu Hòn Sơn từ con nước, ngọn gió tới chuyện ngồi mâm nào, leo dốc nào thì người ta gần nhau.
Ngoài làm du lịch, tôi còn tham gia cộng đồng doanh nhân — sinh hoạt trong BNI (mạng lưới kết nối doanh nhân, tôi làm chủ tịch một chapter), với hiệp hội du lịch. Cho nên chuyện networking và gắn kết người với người, với tôi không phải lý thuyết đọc trong sách — nó là chuyện tôi làm mỗi ngày, vấp rồi sửa, trên cái đảo này. Tôi kể lại đây với tinh thần một người anh đi trước, chia sẻ chứ không dạy đời. Người thật việc thật nói thật.
Vậy thì — về nhà Giang chơi đã
Nếu anh chị đang tính dẫn đội ngũ hay nhóm anh em ra đảo, mà muốn nó gắn kết thật chứ không hình thức, thì cứ alo cho tôi. Tôi không hứa hẹn ra đảo về là đổi đời hay có hợp đồng gì hết. Tôi chỉ mời anh chị một chuyến mộc thật: ngồi chung mâm, leo chung núi, bỏ vest bỏ card, sống với nhau vài bữa. Cái gắn kết, cái niềm tin — để nó tự tới.
Muốn nói chuyện với tôi, anh chị ghé lyminhgiang.com, hoặc tìm kênh @giangbiendao là gặp Giang. Cứ nhắn, người thật trả lời, không máy móc gì đâu. Biển vẫn ở đó, đảo vẫn ở đó. Khi nào muốn dẫn anh em về, cứ về nhà Giang. Đơn giản vậy thôi.
Để lại một bình luận